De verbouwing van Schepenmakersdijk 16a

De verbouwing van Schepenmakersdijk 16a

Een hysterisch geïsoleerde woning zonder gasaansluiting met gebalanceerd ventilatiesysteem, en dat alles in een rijksmonument. Hoe dat precies kan, vertelt Wim van den Essenburg die de timmerloods, een van de panden van het voormalig Hoogheemraadschap, aan het verbouwen is tot woonhuis.

De panden aan de Schepenmakersdijk waren de kantoorgebouwen van het Hoogheemraadschap. Aan de rechterzijde van het hofje staat een houten gebouw, de timmerloods. “In 1702 zijn de panden door het Waterschap gekocht voor 260 gulden,” vertelt Wim van den Essenburg. “Verder waren hier vooral scheepswerven gelegen, dat verklaart ook de naam van de straat.” In 2010 zijn de panden aangekocht door de gemeente, met de bedoeling hier ambtenaren te laten werken. Dat is mislukt en de panden zijn toen verkocht aan een projectontwikkelaar. Wim: “Deze plek heeft me altijd al aangesproken. Vanaf het moment dat het Waterschap eruit ging eigenlijk. Ik dacht altijd: dat is toch een mooie plek om een woning te maken.”

Woonhofje
In het middelste pand van het complex, het gemeenschapshuis, komen in de nabije toekomst waarschijnlijk twee appartementen. Het linker pand, de architectenwoning, zal plaats geven aan vijf tot zes woonruimtes. “In de timmerloods waren plannen voor twee appartementen. Wij hebben ervoor gekozen om er één geheel van te maken. Alles was kaal vanbinnen, het heeft natuurlijk jaren dienstgedaan als kantoor. Het verkeerde in een redelijk goede bouwstaat. Het is in 1966 gerestaureerd, eigenlijk geheel vernieuwd. Dat hebben ze heel goed gedaan door de kleine raampjes te behouden en veel met hout te werken. Samen met de andere panden is het een rijksmonument.”

Vocht
De verbouwing van Wim en zijn vrouw Janneke Rijpstra is ingrijpend te noemen. “We hadden al vrij snel besloten om geen gasaansluiting meer te maken en de woning optimaal te verduurzamen. Daardoor is er eigenlijk een pand in een pand gekomen. Alle wanden en dak zijn voorzien van een kierdicht dik pak isolatie, de muren zijn wel 13 cm naar binnen gekomen. Achter de bestaande ramen komt HR++ glas. Als je zo volgens een uitdrukking van Diederik Samson ‘hysterisch gaat isoleren’, kom je in een bijzonder verhaal terecht. Al het vocht blijft namelijk in de woning zitten.”

CO2-meters
“Als je daar niets aan doet, kun je binnen een jaar champignons kweken op de balken. Daarom hebben we een gebalanceerd ventilatiesysteem laten aanbrengen. Er zitten C02-meters in de woning die het binnenklimaat bewaken en de gebalanceerde ventilatie zorgt ervoor dat er even veel lucht in de woning wordt geblazen als eruit gaat. De lucht die wordt afgevoerd is op kamertemperatuur, dankzij een warmtewisselaar wordt deze warme gebruikt om de koude lucht die van buitenaf komt weer te verwarmen.” Het verwarmen gaat middens een warmtepomp gebeuren. Omdat dit een laag temperatuursysteem is, zijn alle radiatoren vervangen voor vloerverwarming.

“De woning heeft een prachtige daklijn, die wilden we niet verstoren. Daarom laten we boven geen extra ramen plaatsen,” legt Wim uit. “De slaapkamers zijn aan de voor- en achterkant van het pand waar wel ramen zitten. In het middelste deel dus niet en dat kan omdat we het ventilatiesysteem hebben.”

Machinekamer
Een ander bijkomend voordeel is dat de overloop plek kan bieden aan alle apparaten om deze verduurzaming mogelijk maken. “Het lijkt wel een machinekamer van een schip. Wij hebben nu alles erop kunnen inrichten, al het leidingwerk zit bijvoorbeeld weggewerkt achter een knieschot.  Het verduurzamen kost heel veel ruimte. Daarbij moet je het altijd in combinatie doen, het zijn bouwstenen die je niet los van elkaar kunt gebruiken. Je kunt niet alles gaan isoleren, zonder ook een oplossing voor de ventilatie te maken. Dat kan het beste als de woning helemaal kaal is, zoals in ons geval. Anders moet je alles strippen. In een bestaande woning is dat een ontzettend gedoe, alles moet eruit: de vloeren, leidingen en wanden krijgen grote doorvoeren.”

Duurzaam
Wim en Janneke wonen nu nog in een van de oudste panden van Edam aan de Voorhaven. Ze krijgen nu een hele moderne woning, maar de stijl blijft hetzelfde. Behalve veel hout, ligt er in de keuken een marmeren vloer uit 1700 en witjes aan de muur, net zoals in het toilet en badkamer. Als oud-directeur van Nuon groene stroom was het een wens om duurzaam te wonen. “Ik ben daar natuurlijk wel een beetje besmet mee geraakt. We wilden graag een woning maken die voor de komende generatie geschikt is. Gas zal steeds duurder worden, voor veel woningen komt dan de vraag hoe je dat gaat oplossen. Hier hebben we die vraag al opgelost.”

Sfeer
Ondanks de ingrijpende verbouwing, is er buiten niets van te zien. Dat werd ook opgemerkt door de welstandscommissie die Wim en Janneke hierop complimenteerde. “Het is een hele mooie plek, heel verstild, dat moet zo blijven. We mogen gewoon gebruik maken van de historische tuin, maar je gaat er natuurlijk geen loungebanken neerzetten. We gaan van het ene bijzondere huis naar het andere, dit wordt voor ons de derde keer dan we in een rijksmonument wonen. Het is toch de historie die dat zo leuk maakt, het is de sfeer die dat soort gebouwen uitstralen. Als ik hier in de keuken sta en naar buiten kijk, ben ik een gelukkig mens.”

 




BASE-it Computers De Boer Accountants Harmonie Kapper Sjoerd Lux Photograpy Cor Kes Ronald Schot Smits Web Stadskrant adverteren Uitgeverij De Stad Hotel Restaurant De Fortuna schoonmaak & opruimbedrijf HARRIE
Facebook